«Йӧлӧгалӧн» туйвизь

Вежалун мысти Нӧвикбӧжын бара котыртласны «Йӧлӧга» гаж. Мунас сiйӧ дас кӧкъямысӧдысь нин и сиӧма республика вогӧгӧрся праздникъяслы. Вайӧ казьтыштам, кыдзи артмис да сӧвмис миянын тайӧ гажыс.

Тӧдчӧда, Коми Республикаын 2018-ӧд во шуӧма культура воӧн, та вӧсна «Йӧлӧганым» муниципальнӧй кытшаным восьтӧ культуралы сиӧм восӧ. Вужъясыс гажыслӧн 1990-ӧд восянь на «локтӧны». Буретш сэки Усвавом да Семӧндрей Культура керкаясын уджалысьяс шуисны вӧчны районнӧй «Ӧшкамӧшка» («Радуга») нима фольклор праздник. Медводзсӧ сiйӧс нуӧдлiсны быд во, а сэсся лои ыджыдкодь кост. Сӧмын 1998-ӧд воын Нӧвикбӧжын выльысь босьтчисны тайӧ уджас да котыртiсны «Василей» гаж, кодӧс важӧн коми сиктъясын пасйылiсны Важ выль во войӧ, вежа Василей лунӧ. Стӧчмӧда, тайӧ жӧ нима гажсӧ быд во нуӧдӧны Кулӧмдiнын январ 14-ӧд лун водзын.

Районнӧйӧн «Василейыс» лои 2000-ӧд воын, кор Нӧвикбӧжӧ гаж вылас воисны Усвавом, Колва, Лыжавомысь асшӧр артистъяс. Во мысти гажыс вӧлi нуӧдӧма Колваын. Сэтчӧ чукӧртчисны ас киӧн вӧчасьысьяс. Коми керка декорация фон вылын петкӧдчисны карса да сиктса коллективъяс: сьылiсны, йӧктiсны, петкӧдлiсны сценкаяс. 2002-ӧд воын гажсӧ нуӧдiсны Лыжавомын, кӧнi ансамбльяс тӧдмӧдiсны Рӧштво обрядъясӧн. Ставӧн зiлисны мыйӧнкӧ шемӧсмӧдны, а щеллябӧжсаяс весиг ловъя кӧзаӧс вайлiсны.

Кык во мысти «Василей» фестивальсӧ нуӧдiсны Щеллябӧж культура керкаын. Медводдзаысь гаж вылас сэки локтiсны Семӧндрей, Денисов да Закарваньса артистъяс. Вахтовкясӧн вӧлi вайӧдӧма 150 гӧгӧр петкӧдчысь, а Печора ю пыр вуджӧдалiсны йӧзсӧ Щеллябӧжас йи туй кузя трактор додьясӧн.

2005-ӧд восянь гажсӧ кутiсны нуӧдны Нӧвикбӧжын. Фестиваль художествоа веськӧдлысьнас лои Нӧвикбӧжса ань, велӧдысь Валентина Филиппова. Гаж дырйи оз сӧмын сьывны да йӧктыны либӧ ӧбряд петкӧдлыны, но и нимӧдӧны пыддипуктана йӧзӧс. Шуам, 2006-ӧд воын уна бур кыв висьталiсны да козин сеталiсны Нӧвикбӧжысь Ыджыд Айму доръян тыш вывса ветеран Антон Антонович да Августа Ильинична Валейскийяслы (кыкнаныс кувлӧмаӧсь нин). Налӧн сiйӧ воас буретш вӧлi юбилей ӧтлаӧсьӧмсяньныс (60 во – брилиантовӧй кӧлысь).

Тырвыйӧ фольклор гажӧн петкӧдчис «Василейным» 2008-ӧд воын, кор сцена вывсянь позис видзӧдлыны йӧзкост ворсӧмъяс да гадайтчӧм, кывзыны бӧрдӧдчанкывъяс да с. в. Ас костюмъясӧн сэки петкӧдчис «Бабушкин сундук» нима мода петкӧдлысь коллектив.

«Йӧлӧгаӧн» гажыс кутiс нимавны 2010-ӧд восянь, кор фестивальыслы тырис дас во. Нимсӧ бӧрйис комиссия водзвыв нуӧдӧм конкурс бӧрын. Фестиваль вылын шуисны корсьны да торйӧдны медбур ансамбльяс. Медводдза «Йӧлӧга» вылын мича коми нывъяс сцена вывсянь петкӧдлiсны важъя костюмъяс, мукӧдыс весиг вайӧмаӧсь вӧлiны прабабъясныслысь сарапанъяссӧ, кодӧс вӧлi вурӧма сё во сайын на.

Медся вына да удал зонъяс Пера багатыръясӧн петкӧдчисны «Йӧлӧга» выланым 2011-ӧд воын, а во мысти артистъяс дасьтiсны коми легендаясысь да мойдъясысь юкӧнъяс. 2013-ӧд воын гаж дырйи лои петкӧдлӧма дӧраясысь вӧчӧм аканьяс выставка, а кончерт вылас йӧктiсны-сьылiсны карса да сиктса школаясын велӧдчысьяс, детсадъясӧ ветлысьяс.

Куим во сайын фестиваль петкӧдчис вуджӧръяса номерӧн, а 2015-ӧд воын кончерт водзас чукӧртчӧмаяс кывзiсны видеочолӧмалӧмъяс «Йӧлӧга» юбилейӧн. Войдӧр во республика пасйис 95 во артмӧмсяньыс, та вӧсна и фестивальыслӧн номеръясыс вӧлiны сиӧмаӧсь тайӧ тӧдчана пасыслы.

Быд праздник дырйи Культура керка фойеын петкӧдлӧны ас киӧн вӧчӧм выставкаяс, а тшӧтш нуӧдсьӧны видз-му овмӧс сёян-юанӧн, пӧжасъясӧн вузасян ярмангаяс. Колян во Нӧвикбӧж клубса уджалысьяс йӧзӧдiсны «Важсӧ видзигмоз – лӧсьӧдам водзлунсӧ» буклет, кӧнi висьтавсьӧ гажыслӧн чужӧм-сӧвмӧм йылысь. Тайӧ буклет остӧгӧн и лӧсьӧдӧма гижӧдным.

Локтӧй, пыддипуктана коми войтыр, тавося урасьӧм (февраль) 11-ӧд лунӧ «Йӧлӧга» вылӧ, Нӧвикбӧж культура керкаӧ. Лоӧ гажа, мича да ловкыпӧданаа.

Григорий Кожевин